storytelling with data: a data visualization guide for business professionals (Kể chuyện bằng dữ liệu: Hướng dẫn trực quan hóa dữ liệu dành cho người làm kinh doanh)
“Power Corrupts. PowerPoint Corrupts Absolutely.” - Edward Tufte, Yale Professor Emeritus
(Quyền lực làm tha hóa. PowerPoint thì tha hóa hoàn toàn.)
Chúng ta đều từng là nạn nhân của những bài thuyết trình tệ hại. Những màn “đánh nhanh rút gọn” khiến người xem choáng váng bởi cơn lốc của phông chữ, màu sắc, dấu đầu dòng và phần nổi bật chói lóa. Những infographic không mang lại thông tin gì mà chỉ “đồ họa” theo đúng nghĩa… như bạo lực “đồ họa” vậy. Biểu đồ và bảng biểu trên truyền thông thì gây hiểu lầm và làm người đọc rối trí.
Ngày nay, việc tạo bảng, biểu đồ hay đồ thị quá dễ dàng. Tôi có thể tưởng tượng một “cụ già” nào đó (có khi là chính tôi?) đang càu nhàu sau lưng rằng, thời của ông ấy thì vẽ minh họa bằng tay, nên trước khi đặt bút xuống là phải suy nghĩ rất kỹ.
Việc có trong tay cả thế giới thông tin không giúp ta giao tiếp dễ dàng hơn — mà ngược lại, khiến mọi thứ trở nên khó khăn hơn. Càng có nhiều dữ liệu, việc chắt lọc những điều thật sự quan trọng lại càng khó.
Tôi gặp Cole vào cuối năm 2007. Trước đó một năm, tôi được Google mời về để thành lập nhóm “People Operations” — chịu trách nhiệm tìm kiếm, giữ chân và làm hài lòng nhân tài tại Google. Không lâu sau khi nhận việc, tôi quyết định cần xây dựng một đội ngũ Phân tích Nhân sự (People Analytics), với mục tiêu đổi mới trong lĩnh vực con người cũng mạnh mẽ như cách chúng tôi đổi mới về sản phẩm. Cole là một trong những thành viên đầu tiên — và quan trọng nhất — của đội ngũ đó, đóng vai trò cầu nối giữa nhóm Analytics và các bộ phận khác trong Google.
Cole luôn có khả năng đặc biệt trong việc làm rõ thông tin.
Cô ấy thường được giao xử lý những thông điệp rối rắm nhất — chẳng hạn như: điều gì tạo nên một người quản lý xuất sắc thay vì tệ hại — và biến chúng thành hình ảnh rõ ràng, dễ hiểu, truyền tải thông điệp không thể chối cãi. Những lời nhắc của cô như “đừng là nạn nhân thời trang dữ liệu” (tức là đừng dùng clipart, hiệu ứng, font chữ rối rắm – hãy tập trung vào thông điệp) hay “đơn giản luôn hiệu quả hơn hào nhoáng” (ý nói biểu đồ đẹp chưa chắc đã kể được câu chuyện rõ ràng) đã trở thành kim chỉ nam mạnh mẽ.
Chúng tôi đã đưa Cole đi khắp nơi, nơi cô ấy giảng dạy khóa học trực quan hóa dữ liệu của mình hơn 50 lần trong vòng sáu năm, trước khi cô quyết định tự mình khởi nghiệp với sứ mệnh “giải cứu thế giới khỏi những slide PowerPoint tệ hại”. Nghe có vẻ nhỏ nhặt? Hãy thử tìm trên Google cụm từ “powerpoint kills” — bạn sẽ thấy gần nửa triệu kết quả!
Với Storytelling with Data, Cole đã tạo nên một tác phẩm rất phù hợp với thời đại, bổ sung thực tiễn cho các công trình của những bậc thầy trực quan hóa dữ liệu như Edward Tufte. Cô đã làm việc tại, và hợp tác cùng, nhiều tổ chức có định hướng dữ liệu hàng đầu thế giới — cũng như cả những tổ chức đầy lý tưởng nhưng gần như không có dữ liệu. Dù trong môi trường nào, cô cũng giúp họ truyền tải thông điệp rõ ràng hơn và suy nghĩ sâu sắc hơn.
Cô đã viết nên một cuốn sách thú vị, dễ tiếp cận, và cực kỳ thực tiễn — giúp chúng ta biết cách lọc ra thông tin giá trị từ đống dữ liệu hỗn độn, và nâng cao khả năng khiến người khác lắng nghe điều mình muốn nói.
Cole Nussbaumer Knaflic là người kể chuyện bằng dữ liệu. Cô chuyên về cách trình bày thông tin định lượng một cách hiệu quả và là tác giả của blog nổi tiếng storytellingwithdata.com. Các buổi hội thảo và thuyết trình của cô được đông đảo cá nhân, doanh nghiệp và tổ chức phi lợi nhuận trên khắp thế giới — đặc biệt là những người yêu thích dữ liệu — săn đón.
Tài năng đặc biệt của Cole được rèn giũa suốt hơn một thập kỷ qua qua các vai trò phân tích tại ngân hàng, quỹ đầu tư tư nhân, và gần đây nhất là khi cô giữ vai trò quản lý trong nhóm Phân tích Nhân sự tại Google. Tại đây, Cole đã áp dụng phương pháp dựa trên dữ liệu để xây dựng các chương trình nhân sự sáng tạo và cải tiến cách quản lý, đảm bảo Google thu hút, phát triển và giữ chân được những nhân tài hàng đầu — đồng thời giúp tổ chức vận hành hiệu quả, phù hợp với mục tiêu kinh doanh.
Cole đã đi khắp các văn phòng của Google tại Hoa Kỳ và châu Âu để giảng dạy khóa học về trực quan hóa dữ liệu do chính cô phát triển. Cô cũng từng là giảng viên thỉnh giảng tại Viện Nghệ thuật Maryland (MICA), nơi cô dạy môn “Nhập môn Trực quan hóa Thông tin”.
Cole có bằng Cử nhân Toán ứng dụng và bằng MBA, đều từ Đại học Washington. Khi không “giải cứu thế giới khỏi những biểu đồ kém hiệu quả, từng chiếc bánh tròn một”, cô thường bận rộn nướng bánh thật, đi du lịch, và khám phá thế giới cùng chồng và hai cậu con trai nhỏ tại San Francisco.